فروشگاه اینترنتی مطمئن
آخرین خبرها
خانه / بهترینها / نقش حواس پنجگانه در رابطه زناشویی

نقش حواس پنجگانه در رابطه زناشویی

برانگيختگي و پاسخ‌هاي جنسي تحت‌تاثير چه عواملی است؟

ظرفيت مغز براي تصويرسازي و خيال‌پردازي، هيجانات و احساسات، پردازش‌هاي حسي گوناگون، هورمون‌هاي جنسي، سطح صميمت بين افراد از عوامل موثر میباشد بنابراين بايد اظهار داشت مجموعه‌اي از عوامل فيزيولوژيکي، روان‌شناختي و فرهنگي در اين ارتباط موثر هستند. هرکدام از اين عوامل به نوعي در شکل‌گيري برانگيختگي و پاسخ‌هاي جنسي ما موثر هستند. تعيين اينکه کدام‌يک از اين عوامل تاثير بيشتري در اين ارتباط دارند، سخت و دشوار است؛ ولي در نهايت بايد گفت رفتار جنسي ما را تعاملات پيچيده و گسترده عوامل اجتماعي، هيجاني، شناختي و فيزيولوژيکي تعيين مي‌کنند.


نقش حواس پنجگانه در رابطه زناشویی

نقش حواس پنجگانه در رابطه زناشویی

  • همه چيز از مغز شروع مي‌شود

برانگيختگي جنسي مي‌تواند بدون هيچگونه تحريک لمسي و صرفا از طريق خيال‌پردازي (مثلا فکر کردن به تصاوير جنسي) اتفاق بيفتد. برخي افراد حتي در طول خيال‌پردازي خود و بدون هيچگونه تحريک فيزيکي مي‌توانند به ارگاسم برسند. صرف‌نظر از تجارب فردي و عوامل فرهنگي و اجتماعي، همگي ما به دليل مکانيسم‌هاي خاص مغزمان به برانگيختگي مي‌رسيم. هيچ‌کدام از ما به محرک‌هاي مشابه، به يک شکل پاسخ نمي‌دهيم؛ مثلا فردي ممکن است با ديدن تصاوير به شدت برانگيخته شود و ديگري با ديدن همان تصاوير واکنش متفاوتي داشته باشد. فردي ممکن است صرفا با تحريک لمسي به برانگيختگي برسد، ولي واکنش ديگري توام با ترس و اضطراب باشد. 

رويدادهاي ذهني مانند خيال‌پردازي محصول قشر مخ (لايه بيروني نيمکره مخ که مسئول فرايندهاي عالي ذهني است) هستند. قشر مخ صرفا بخشي از کارکرد مغز را هنگام برانگيختگي جنسي ارائه مي‌دهد. به نظر مي‌رسد سيستم ليمبيک در مغز نقش مهمي را در تعيين نوع رفتارهاي جنسي ايفا مي‌کند. مطالعاتي که در اين زمينه انجام شده، نشان مي‌دهد تحريک الکتريکي هيپوتالاموس در آزمودني‌ها باعث ايجاد برانگيختگي و در برخي موارد ارگاسم مي‌شود. مطالعات ديگر نشان داده، آسيب بخش‌هايي از هيپوتالاموس باعث کاهش نسبتا چشمگير فعاليت جنسي هم در زنان و هم مردان مي‌شود. از طرف ديگر، انتقال‌دهنده‌هاي عصبي مانند دوپامين از طريق تاثيراتي که بر بخش‌هاي از هيپوتالاموس مي‌گذارند، باعث تسهيل در برانگيختگي جنسي مي‌شوند. به‌علاوه ثابت شده است تستوسترون منجر به آزادسازي دوپامين و دوپامين خود باعث برانگيختگي جنسي مي‌شود. از طرف ديگر، به نظر مي‌رسد انتقال‌دهنده عصبي ديگري با نام «سروتونين» باعث کاهش فعاليت جنسي مي‌شوند. انزال در مردان، با آزادسازي سروتونين در هيپوتالاموس همراه است و آزادسازي سروتونين از طريق جلوگيري از آزادسازي دوپامين، باعث کاهش ميل و رفتار جنسي مي‌شود. مغز مهم‌ترين اندام حسي موثر در برانگيختگي جنسي است و تقريبا هر نوع رويداد حسي که تجربه مي‌کنيم، به‌وسيله آن پردازش مي‌شود و بر تحريک و برانگيختگي جنسي تاثير مي‌گذارد.

  • حس لامسه

تحريک و برانگيختگي از طريق سطوح مختلف پوست، شايد شايع‌ترين منبع برانگيختگي جنسي حسي باشد و بيش از ساير حواس نقش داشته باشد. پايانه‌هاي عصبي که به لمس واکنش نشان مي‌دهند، در نقاط مختلف بدن متفاوت و متغير هستند و همين مسئله باعث مي‌شود برخي نقاط بدن، تحريک‌پذيري بيشتري داشته باشد. نقاطي را که به لذت لمسي، واکنش بيشتري نشان مي‌دهند، اصطلاحا «نقاط شهواني» مي‌ناميم. نقاط شهواني به دو گروه اوليه و ثانويه تقسيم مي‌شوند؛ نقاط شهواني اوليه، نواحي‌اي هستند که در برگيرنده تراکم بالاي پايانه‌هاي عصبي‌اند و عمدتا شامل نواحي تناسلي، سطح داخلي ران، لاله گوش، زيربغل، گردن، لب‌ها، زبان و... است. البته بايد توجه داشت صرفا اينکه اين نواحي جزء نقاط شهواني اوليه هستند، باعث نمي‌شود تحريک و لمس آنها منجر به برانگيختگي شود. مثلا ممکن است در فردي باعث برانگيختگي شود و در ديگري نه! نقاط شهواني ثانويه، نواحي‌اي از بدن هستند که در طبقه اول جاي نمي‌گيرند و فقط در شرايطي که رابطه زناشويي داريد برايتان تحريک‌کننده، شهواني و لذت‌بخش مي‌شوند؛ مثلا ممکن است فردي حين فعاليت، دوست داشته باشد شانه يا بازوان همسر خود را لمس و نوازش کند يا پيشاني همسرش را ببوسد. نقاط شهواني ثانويه ماهيتا تحريک‌کننده نيستند اما حين فعاليت زناشويي ماهيتي تحريک‌کننده وحس لذت‌بخش پيدا مي‌کنند. 

  • حس بينايي

تحريک بصري نقش مهمي در برانگيختگي جنسي دارد. مطالعات نشان مي‌دهد در اغلب موارد، افراد از نظر ظاهري جذب يکديگر مي‌شوند. حرکت‌ها و رفتارهاي خاص، شکل بدن، ظاهر اندام‌هاي بيروني، نوع لباس پوشيدن، راه رفتن و... نقش مهمي در ايجاد برانگيختگي ايفا مي‌کنند. البته مطالعات نشان داده است در اين زمينه بين مردان و زنان تفاوت‌هايي وجود دارد مثلا مردان نسبت به زنان، در اين ارتباط، برانگيختگي بيشتري دارند؛ به‌گونه‌اي که با ديدن تصاوير يا فيلم‌هايي با محتوي جنسي، بيشتر برانگيخته مي‌شوند. البته اين مسئله تا حدودي تحت‌تاثير عوامل فرهنگي است. به‌علاوه، بسياري از زنان معتقدند فيلم‌هاي مستهجن، عمدتا تصويري خشن و مهاجم از مرد ارائه مي‌دهد که نه‌تنها تحريک‌کننده و موثر نيست بلکه باعث تغيير نگرش آنها نسبت به مردان و رفتارهاي زناشويي‌شان مي‌شود. 

  • حس بويايي

به‌طور معمول و در اثر تجارب گوناگون از کودکي تا بزرگسالي درمي‌يابيم که برخي از بوها، مثلا برخي عطرها تحريک‌کننده‌تر از بوهاي ديگر هستند. در سال‌هاي اوليه زندگي، برقراري روابط زناشويي و همراهي آن با استشمام بوي عطر همسر مي‌تواند در برانگيختگي فرد در سال‌هاي بعدي نيز تاثيرگذار باشد، به‌علاوه بويي که از نواحي تناسلي ترشح مي‌شود، ممکن است در برخي افراد باعث برانگيختگي جنسي شود. استفاده از عطرهاي طبيعي و صنعتي مي‌تواند در برانگيختگي جنسي موثر باشد. بسياري از افراد براي افزايش جذابيت جنسي خود، علاوه بر پوشيدن لباس‌هايي که جذاب‌ترند، از عطرهاي مختلف براي افزايش جذابيتشان استفاده مي‌کنند يا فضاي موردنظر را معطر مي‌کنند تا در رابطه خود لذت بيشتري به دست بياورند. 

  • حس چشايي

حس چشايي نقش به مراتب کمرنگ‌تري نسبت به ساير حواس ايفا مي‌کند. شکي نيست که حس چشايي حين روابط زناشويي، بوسيدن و برقراري رابطه نقش مهمي در برانگيختگي ايفا مي‌‌کند. اين مسئله هم بر برانگيختگي ما تاثير مي‌گذارد و هم باعث برانگيختگي جنسي همسرمان مي‌شود. اين تاثير البته مي‌تواند مثبت يا منفي باشد؛ گاهي فرد ممکن است مزه‌هاي نامطبوعي را تجربه کند و همين مسئله باعث شود احساسي منفي نسبت به روابط زناشويي و حتي همسرش پيدا کند. 

  • حس شنوايي 

آخرين حس، حس شنوايي است که مي‌تواند نقش مهمي در برانگيختگي داشته باشد. براي بسياري از افراد، لحن و آهنگ صدا در برقراري ارتباط، نقش موثري دارد. جداي از لحن و آهنگ، نوع کلماتي هم که فرد مي‌شنود، در تمايل يا بي‌تمايلي او به رابطه زناشویی موثر هستند. برخي کلمه و جمله‌ها براي برخي افراد، ماهيتي شهواني، عاشقانه و تحريک‌کننده دارد و براي برخي، زننده و نامطلوب و در عين حال، براي فردي ديگر مي‌تواند معنايي متفاوت به‌همراه داشته باشد. برخي دوست دارند هنگام روابط زناشويي با شريک زندگي‌‌شان صحبت و برخي ديگر تمايل دارند در سکوت، رابطه‌شان را برقرار کنند. برخي هم دوست دارند حين فعاليت زناشويي، همسرشان بگويد که دوست دارد او چه کاري را برايش انجام دهد و برخي ديگر نه! اين مسئله البته در دو جنس نيز متفاوت است، بسياري از مردان سکوت در رابطه را دوست دارند و ترجيح مي‌دهند ساکت بمانند درحالي که زنان از ساکت بودن اکراه دارند و معتقدند حين فعاليت زناشويي، بايد صحبت کرد و جمله‌هاي عاشقانه و... به زبان آورد. به هر حال، صر‌ف‌نظر از مسئله برانگيختگي جنسي، صحبت در طول رابطه مي‌تواند کمک‌کننده باشد زيرا باعث مي‌شود زوج بتواند اطلاعات مهمي در مورد نحوه رفتار جنسي مطلوب به يکديگر بگويند.

دکتر غلامحسين قائدي روان‌پزشك  دانشيار دانشگاه شاهد

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شد

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>